۲۵ مهر ۱۳۹۸
مهر ۲۵, ۱۳۹۸

دیابت و رتینوپاتی دیابتی

مهر ۲۵, ۱۳۹۸ ۰ دیدگاه

دیابت و رتینوپاتی دیابتی

دیابت می تواند چشم را به روش های مختلفی از جمله آب مروارید، آب سیاه، رتینوپاتی دیابتی و غیره تحت تاثیر قرار دهد. رتینوپاتی دیابتی عارضه ای ناشی از دیابت است که در اثر تغییرات ایجاد شده در رگ های خونی رخ می دهد. زمانی که عروق خونی در شبکیه آسیب می بینند ممکن است باعث نشتی مایع یا خون شده و یا منجر به رشد شاخه های عروقی شکننده و کلاف مانند شود و باعث تخریب شبکیه و در نتیجه آن تار و یا کج و معوج شدن تصویری که شبکیه به مغز می فرستد، گردد. ( متخصص چشم )

هرچه طول عمر بیماری دیابت بیشتر باشد، احتمال ابتلا به بیماری رتینوپاتی دیابتی نیز بیشتر می باشد. طبق تحقیقات در بیش از ۸۰ درصد افرادی که بیشتر از ۱۵ سال است که به دیابت مبتلا هستند، رتینوپاتی دیابتی رخ می دهد. همچنین بیش از ۸۰ درصد افرادی که به موقع درمان رتینوپاتی دیابتی را آغاز می کنند، امکان جلوگیری از نابینایی وجود دارد.
در مراحل اولیه این بیماری، هیچ گونه تاثیری بر دید مشاهده نمی شود اما با پیشرفت بیماری تاثیر آن ملموس تر خواهد بود.به همین دلیل به بیماران مبتلا به دیابت توصیه می گردد که بطور منظم، هر شش ماه یکبار به چشم پزشک مراجعه نمایند تا در صورت بروز هرگونه عارضه، درمان متناسب صورت پذیرد.

انواع رتینوپاتی دیابتی

رتینوپاتی زمینه ای مرحله اول: در این مرحله عروق کوچک در پرده شبکیه آسیب دیده و مایع یا خون از آنها نشت می کند و باعث تورم پرده شبکیه شده یا رسوباتی به نام اگزودا را ایجاد می نماید. با اینکه در این مرحله تاثیری روی دید مشاهده نمی گردد، اما ممکن است با پیشرفت بیماری به مراحل شدیدتر، منجر به کاهش دید نیز گردد. در واقع این مرحله یک علامت هشداردهنده است.
رتینوپاتی پرولیفراتیو (تکثیری): در این حالت رگ های خونی جدید و غیرطبیعی بر روی سطح شبکیه رشد می کنند که دیواره ضعیف تری داشته و شکننده اند و ممکن است منجر به خون ریزی شوند. خون نشت کرده موجب کدر شدن زجاجیه (مایع شفاف و ژله مانندی که مرکز چشم را پر می کند) شده و بطور نسبی عبور نور را از مردمک به پرده شبکیه چشم را مسدود می کند و در نتیجه تصویر تار و درهم می شود.
این رگ های خونی غیرطبیعی ممکن است تبدیل به بافت سفتی شوند که شبکیه را از پشت چشم جدا کرده و باعث جداشدگی پرده شبکیه گردد که درصورت عدم درمان می تواند منجر به کاهش شدید دید و کوری شود.
خونریزی شبکیه و علائم آن

در بیماران دیابتی مبتلا به اختلال شبکیه، ممکن است خونریزی در داخل چشم اتفاق بیوفتد. این خونریزی ممکن است بدون علامت بوده و اختلال در بینایی ایجاد نکند، اما در مراحل بعدی زمانی که عروق جدید ایجاد می شوند بر بینایی نیز تاثیر خواهد گذاشت.
در ابتدا ممکن است لکه های خونی که در میدان بینایی شما شناور هستند دیده شود که در این صورت حتما باید به چشم پزشک مراجعه شود، چراکه پیش از خونریزی بیشتر باید بیمار تحت درمان قرار گیرد. خونریزی معمولا بیش از یکبار اتفاق می افتد، به ویژه در هنگام خواب.
برخی از مواقع بدون درمان این نقاط خونریزی پاک می شوند اما خونریزی ممکن است دوباره اتفاق بیوفتد و منجر به اختلال بینایی شدید شود. اگر تاری دید برای اولین بار رخ داد، بلافاصله باید چشم پزشک بیمار را معاینه کند. درصورت عدم درمان مناسب، رتینوپاتی پیشرفته می تواند منجر به کاهش بینایی شدید و در نهایت نابینایی گردد.

تشخیص رتینوپاتی دیابتی

رتینوپاتی دیابتی و تورم ماکولا از طریق معاینه کامل چشم که شامل موارد زیر است تشخیص داده می شود:
بینایی سنجی: در این آزمایش میزان بینایی فرد در فواصل مختلف بررسی می شود.
معاینه چشم با مردمک گشاده: پیش از معاینه قطره ای درون چشم بیمار ریخته می شود تا مردمک گشاده شود. این امر به چشم پزشک اجازه می دهد تا داخل چشم را برای بررسی علائم بیماری بهتر ببیند.
تونومتری: با استفاده از این روش فشار داخل چشم اندازه گیری می شود.

درمان رتینوپاتی دیابتی

در سه مرحله اول رتینوپاتی دیابتی درمان خاصی لازم نیست مگر آنکه بیمار تورم ماکولا داشته باشد. برای جلوگیری از پیشرفت رتینوپاتی دیابتی، بیماران دیابتی باید قند، فشار خون و چربی خود را کنترل کنند.
رتینوپاتی پیشرفته با لیزر درمان می شود. این روش باعث می شود تا عروق خونی غیر طبیعی از بین بروند و باتوجه به اینکه تعداد بسیار بالایی پرتو لیزری باید تابانده شود، بیش از یک جلسه برای درمان کامل لازم است. این روش ممکن است دید رنگی و دید شب بیمار را کمی مختل کند.

اگر خونریزی بسیار شدید باشد، بیمار ممکن است به جراحی ویترکتومی نیاز داشته باشد که در این روش خون تجمع یافته از مرکز چشم خارج می شود.

محافظت از بینایی

اگر شما مبتلا به دیابت هستید، حداقل باید سالی یکبار (بهتر است هر شش ماه یکبار) تحت معاینه کامل چشم با مردمک گشاده قرار گیرید. نکات زیر را همیشه به خاطر داشته باشد:

رتینوپاتی دیابتی می تواند بدون علامت پیشرفت کند و شما را در معرض خطر از دست دادن بینایی قرار دهد.
ممکن است شما هم زمان، هم تورم ماکولا داشته باشید و هم رتینوپاتی پیشرفته، اما هیچ مشکلی در بینایی نداشته باشید، اما در خطر بسیار بالای نابینایی قرار دارید.
چشم پزشک شما با معاینه می تواند به شما بگوید که تورم ماکولا یا رتینوپاتی دیابتی دارید یا نه. تشخیص زودهنگام و درمان به موقع رتینوپاتی دیابتی چه علامت داشته باشد و چه نه، موثر است و از کاهش دید جلوگیری می کند.
اگر شما رتینوپاتی دیابتی دارید با فواصل زمانی کمتری باید به چشم پزشک مراجعه کنید. به یاد داشته باشید که بیمار مبتلا به رتینوپاتی پیشرفته اگر به موقع تحت درمان قرار گیرد و ویزیت ها و پیگیری های منظمی داشته باشد، در ۹۵ درصد مواقع خطر نابینایی او کاهش می یابد.
بیمارانی که سطح قند خود را نزدیک به محدودیت طبیعی نگه می دارند، برای درمان رتینوپاتی دیابتی کمتر به درمان لیزر نیاز پیدا می کنند.